चन्द्र परीयार : गोर्खाको माटोमा सुतेको बाल्यदेखि मनकामनाको मातासम्म गुन्जिएको स्वर

उमेश भट्ट
गोर्खाको दस किलो गाउँ—पहाडको काखमा टेकेर बिस्तारै उम्रिएको हरियो बस्ती, जहाँ घाटीमा सधैँ हावाले सुस्केरा छोड्छ र टाढै वनको फेददेखि चराहरूको सङ्गीत सुनिन्छ। त्यही गाउँका चोकचौतारामा बालक चन्द्र परीयारले पहिलोपटक सुरिलो आवाज फूटाएका थिए। त्यही स्वर, त्यही सरलता र त्यही गाउँको जरा बोकेर आज उनी नेपाली लोकसंगीतका एक सम्मानित नाम बनेका छन्।

दुई दशकभन्दा बढीको यात्रामा चन्द्र परीयारले धेरै स्वरहरूसँग खेलिसके, धेरै कथाहरूलाई गीतका कडिहरूमा गाँथिसके। तर, समय–समयमा उहाँका आवाजमा गाउँको गन्ध, परेलीको लय र मनको भक्ति मिसिएको एउटा विशिष्ट मिठास सदैव जिउँदो रहिरह्यो।
यही मिठास फेरि एक पटक नयाँ गीतमार्फत बाहिर आएको छ—‘मनकामनालाई दस औँला जोडेर’।

मनकामनाको मातालाई मनको गुहार

गीत सुनिरहँदा महसुस हुन्छ—जसरी पहाडका मान्छे बिहान सबेर देवीको नाम लिएर दिन सुरु गर्छन्, ठीक त्यस्तै सरल भाव गीतमा पोखिएको छ। मनकामना मन्दिर केवल धार्मिक गन्तव्य मात्र होइन, नेपाली मनको एक गहिरो आस्था हो। जीवनका दुःख०सुख, साना–ठूला मनोकामनाहरू, निराशाका क्षण, र आशाको एउटा उज्यालो किरण—यी सबै मनकामना देवीसँग जोडिएको भावनामा बग्ने गर्छन्।

चन्द्र परीयारको स्वरमा यो भावना अत्यन्त सहज रूपमा बगेको छ। उनले गीत गाएका मात्र होइन; मनकामनाको आँगनमा धुपधुरी सुगन्धित भएको क्षण, देवीलाई अर्पण गरिने फूल, भक्तका शिरमा टल्किएको आशाको उज्यालो—यी सबै भावना स्वरभित्रै मिसाएका छन्।

गीतको शब्दयोजना सरल छ तर सरलताभित्र गहिरो आस्था लुकेको छ। यसैले होला—यो गीत पहाडी भेगका गाउँदेखि शहरसम्म, सुबहका बस–जीपदेखि रातको विवाह घरसम्म, हरेक ठाउँमा गुन्जिन थालेको छ।

गीतसँगै गुन्जिएको पहाडको चाल

अहिले देशका पहाडी सवारी साधनहरूमा यो गीत अत्यधिक सुनिन थालेको छ। लामो यात्रामा हेलचक्रा लगाउँदै हिँड्ने गाडीका क्याबिनभित्र, बजारतिर हिडिरहेका मान्छेका मोबाइल स्पिकरमा, र शहरी भीडभाडदेखि टाढा बसेका गाउँका घरआँगनमा—गीतले कुनै न कुनै कोणमा ठाउँ पाएको छ।

विवाह–व्रतबन्धको सिजनमा त झनै यसको माग बढेको छ। पञ्चेबाजा बज्ने ठाउँमा, नाचगान चल्ने भीडमा, नयाँ जोडियाँलाई आशीर्वाद दिँदै गीत मौलाएको सुनिन्छ। चन्द्र परीयारका गीतहरू नेपाली संस्कृतिको आत्मा बोक्छन्, र त्यो आत्मा ‘मनकामनालाई दस औँला जोडेर’ मा विशेष रूपमा छर्लङ्ग बगेको छ।

गोर्खाको माटो, गोर्खाको संस्कार र एक जीवन्त आवाज

चन्द्र परीयारको सिंगो यात्रालाई हेर्दा, उनले गाउँ–घरलाई आफ्नो कला र संगीतको केन्द्र बनाइराखेका छन्। गोर्खाको दस किलोमा बितेको बाल्यकाल, माटोको गन्ध, पहाडको न्यानो घाम, सँगै उमारिएको संस्कार—यी सबैले उनलाई आजका चन्द्र परीयार बनाएको हो।
उनको गीतमा गाउँका फाँट, बुढापाकाको ज्ञान, युवाको हाँसो, चाड–पर्वको रौनक, अनि धेरै सुतेका कथाहरू लुकेर बसेका हुन्छन्।

‘मनकामनालाई दस औँला जोडेर’ ले फेरि एउटा नयाँ तरंग उठाएको छ—धेरै मीठो, धेरै गहिरो र धेरै भक्तिमय।

स्वरजस्तै सरल जीवन

चन्द्र परीयारको व्यक्तित्व पनि उनका गीत जस्तै सरल छ। उनी लोकप्रियता र नामभन्दा बढी सिर्जना र मौलिकतालाई प्राथमिकता दिन्छन्। उनका गीतहरूले श्रोता मात्र होइन, उनीकै मनलाई सधैँ नयाँ प्रेरणा दिन्छन्।

उनको भनाइमा, “गाउँभित्र सुतेका कथा जोगाउनु, संस्कारलाई बचाउनु र नेपालीपनलाई संसारभर पुर्‍याउनु नै संगीतको सबभन्दा ठूलो उद्देश्य हो।”

त्यही उद्देश्य लिएर उनले फेरि–फेरि नयाँ गीत सिर्जना गरिरहेका छन्। र मनकामना गीतले देखाएको लोकप्रियताबाट पनि त्यो स्पष्ट हुन्छ—उनको स्वरले नेपाली समाजसँग अझै धेरै कुरा भन्न बाँकी छ।

गीतको प्रभाव, कलाकारको यात्रा

नेपाली लोकसंगीतमा कहिलेकाहीँ गीतहरू आउँछन्, केही दिन चर्चा हुन्छ र हराउँछन्। तर यस्ता गीतहरू पनि आउँछन्—जो केवल गीत मात्र हुँदैनन्, एक भाव हुन्छन्, एक स्मृति, एक आस्था र एक अनुभव बन्छन्।
‘मनकामनालाई दस औँला जोडेर’ त्यही श्रेणीमा राख्न सकिने गीत हो।

सरल शब्द, जीवन्त संगीत, सुगन्धित आस्था र चन्द्र परीयारको स्वर—यी सबैले मिलेर गीतलाई विशेष बनाएका छन्।

उनको यात्रा आज गोर्खाबाट सुरु भएर साउदी, कतार, दुबई, मलेसिया, युरोप, अमेरिका जस्ता संसारभरका नेपालीको कानसम्म पुगेको छ। र गीतले जहाँ–जहाँ स्पर्श गर्छ, त्यहाँ–त्यहाँ एउटा पहाडी जीवनको सुगन्ध, एउटा संस्कारको गहिराइ र एउटा कलाकारको आत्मीयता साथै पुगेको हुन्छ।